Hirudoterapia

terapia pijawką lekarską

Hirudoterapia jest to metoda leczenia, w której wykorzystuje się pijawki lekarskie (hirudo medicinalis). 
Podczas procesu pobierania pokarmu od gospodarza, pijawki wstrzykują przez otwór żerny lecznicze hirudozwiązki (m. in.: hirudynę, bdeliny A i B, histaminę…).

Substancje wydzielane przez gruczoły ślinowe pijawki są uznawane za jedne z najefektywniejszych, w pełni naturalnych, wieloskładnikowych środków leczniczych.

Ich zróżnicowany skład przypomina swoiste laboratorium, które w ciągu kilku sekund po rozpoznaniu biochemii gospodarza dobiera najbardziej odpowiednie substancje o właściwościach terapeutycznych, dostosowując się do składu krwi i stanu tkanek w obszarze, gdzie pijawka pobiera pokarm.

Celem pijawki jest spożycie krwi o jak najkorzystniejszych parametrach. Niemniej jednak, nie ulega wątpliwości, że ten proces niesie ze sobą ogromne korzyści dla zdrowia gospodarza. 

Dzieje się tak dlatego, że substancje wydzielane przez pijawkę, wprowadzone do krwiobiegu, skutecznie zwalczają różne dolegliwości, poprawiając ogólną kondycję organizmu.

Wskazania do hirudoterapii

Hirudozwiązki zawarte w ślinie pijawek wykazują liczne właściwości lecznicze, m.in. hipotensyjne, immunostymulujące, przeciwbólowe i przeciwzapalne. Dzięki temu terapia pijawkami może wspomagać leczenie wielu schorzeń.

  • żylaki i popękane naczynka
  • hemoroidy wewnętrzne i zewnętrzne
  • nadciśnienie tętnicze krwi
  • niskie ciśnienie krwi
  • przewlekła niewydolność krążenia mózgowego
  • pozawałowa kardioskleroza
  • niewydolność układnu krążenia
  • choroba niedokrwienna serca
  • zakrzepy pooperacyjne
  • krwiaki pozabiegowe i pourazowe
  • zapalenie zakrzepowe i zrostowe żył
  • czerwienica prawdziwa
  • niedokrwienna choroba serca
  • stan po zawale mięśnia sercowego
  • niewydolność krążenia
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • kardiomiopatia
  • bóle kręgosłupa (w tym przewlekłe)
  • zapalenie stawów
  • zapalenie ścięgien, mięśni i powięzi
  • stany po zerwaniu mięśnia
  • złamania kości, w tym uszkodzenia długotrwale pozostające bez zrostu
  • przewlekłe zapalenie szpiku kostnego
  • stan po urazach, w tym krwiaki i obrzęki
  • krwiaki i obrzęki po zabiegach
  • reumatyzm
  • reumatoidalne zapalenie stawów RZS
  • migreny i ciśnieniowe bóle głowy
  • zapalenie nerwu kulszowego
  • paraliże nerwów i neuralgie
  • miażdżyca mózgu
  • choroba Heinego-Medina
  • depresja i obniżony poziom serotoniny
  • prewencyjnie przy chorobie Alzcheimera i demencji
  • zaparcia i problemy z wypróżnianiem się
  • procesy zastojowe w wątrobie i woreczku żółciowym
  • zapalenie pęcherza żółciowego
  • kamica żółciowa
  • zapalenie okrężnicy
  • zapalenie trzustki
  • nieżyt żołądka, zapalenie i wrzody
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • dna moczanowa
  • zaburzenia przemiany materii
  • dyskineza układu pokarmowo-wydalniczego
  • otyłość
  • atopowe zapalenie skóry
  • pokrzywki
  • zapalenie zatok i nieżyt nosa
  • łuszczyce skórne i stawowe
  • atopowe zapalenie skóry
  • blizny świeże i przerosłe
  • trądzik i wypryski
  • ropne zapalenie skóry
  • egzema. łojotokowe zapalenie skóry
  • skórne przejawy chorób naczyniowych
  • wrzody troficzne
  • cellulit
  • starzenie się skóry, zmarszczki
  • niezdrowy wygląd skóry
  • zwiotczenia po liposukcji
  • przyspieszenie gojenia, redukcja krwiaków i blizn po zabiegach operacji plastycznych (m.in. liposukcje, plastyki powłok brzucha, powiększenie i pomniejszenie piersi, korekta powiek itp.)
  • zapalenie i przerost prostaty
  • zaburzenia wzwodu i impotencja
  • gruczolak prostaty
  • wtórna bezpłodność u mężczyzn
  • zapalenie i infekcje pęcherza moczowego
  • zapalenie cewki moczowej
  • zapalenie dróg moczowo-płciowych
  • częstomocz
  • terapia bezpłodności (m.in. zrosty na macicy, zbyt gęsta krew, przerost endometrium itp.)
  • zaburzenia cyklu miesiączkowego
  • nadżerka szyjki macicy
  • torbiele jajników
  • niektóre infekcje płciowe, infekcje genitaliów i zapalenie pochwy
  • procesy zrostowe w miednicy małej
  • procesy zapalne jajowodów
  • zapalenie przymacicze
  • endometrium poporodowe
  • zapalenie sutka
  • endometrioza
  • mięśniaki i zrosty macicy
  • zapalenie gruczołu Bartholina
  • erozja szyjki macicy
  • kłębuszkowe zapalenie nerek
  • przewlekła niewydolność nerek
  •  
  • zapalenie spojówek i rogówki
  • skurcze akomodacji
  • choroby zapalne soczewki i tęczówki
  • pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego
  • zapalenie błony naczyniowej
  • zapalenie dziąseł i parodontoza
  • nadwrażliwość nerwu językowo-gardłowego
  • neuralgia nerwu trójdzielnego
  • zapalenie okostnej i przyzębia
  • zaburzenia układu oddechowego po przebytym COVID
  • zapalenie płuc i oskrzeli z objawami niewydolności oddechowej
  • astma oskrzelowa
  • włóknienie płuc
  • gruźlica płuc
  • gruźlica węzłów chłonnych
  • infekcje wirusowe i bakteryjne (zatrzymanie toczącego się rozwoju chorobowego)
  • zapalenie nerwu słuchowego
  • szumy w uszach i niedosłuch
  • zapalenie zatok
  • zapalenie ucha zewnętrznego
  • wysiękowe zapalenie ucha środkowego
  • czyrak ucha zewnętrznego
  • zapalenie krtani
  • zapalenie migdałków
  • częste anginy ropne

Przeciwwskazania
do hirudoterapii

  • CIĄŻA
  • HEMOFILIA
  • NOWOTWORY ZŁOŚLIWE
  • BĄBLOWNICA
  • ANEMIA (HGB poniżej 10 g/dl)
  • przyjmowanie antykoagulantów
  • hipotonia z ciśnieniem poniżej 60/80
  • anemia (HGB poniżej 12 g/dl)
  • alergie na ukąszenia owadów
  • laktacja
  • nadżerkowe zapalenia błony śluzowej żołądka oraz krwawienia z przewodu pokarmowego
  • zaawansowana zakrzepica żył głębokich
  • choroby psychiczne (pacjent musi być zdolny do samodzielnego decydowania o sobie lub musi być wyrażona zgoda przez opiekuna prawnego)
  • trwająca menstruacja (możliwe wystąpienie większego osłabienia w trakcie pierwszych dni okresu)

Przebieg terapii

1

Zachowanie sterylności

Hirudoterapeuta dba o higienę i sterylność narzędzi używanych podczas zabiegu, takich jak opatrunki. Obowiązkowo pracuje w jednorazowych rękawiczkach. Otoczenie powinno być czyste, a skóra pacjenta umyta bezzapachowym mydłem lub wodą.

2

Wywiad i ocena stanu zdrowia

Przed zabiegiem przeprowadzany jest szczegółowy wywiad dotyczący stanu zdrowia pacjenta, jego historii chorobowej oraz przyjmowanych leków. Hirudoterapeuta analizuje dokumentację medyczną, wyklucza przeciwwskazania i informuje o zaleceniach po terapii. Pacjent podpisuje zgodę na zabieg.

3

Analiza wyników badań

Terapeuta ocenia aktualne wyniki badań, szczególnie morfologię krwi. W razie potrzeby analizowane są także inne parametry, takie jak badania moczu, poziomy hormonów czy próby wątrobowe.

4

Pomiar ciśnienia (opcjonalnie)

W przypadku pacjentów z nadciśnieniem lub schorzeniami kardiologicznymi przed zabiegiem kontrolowane jest ciśnienie krwi. U niektórych osób pierwsza sesja może prowadzić do chwilowego spadku ciśnienia i uczucia osłabienia, co zwykle nie występuje przy kolejnych zabiegach.

5

Dobór indywidualnej terapii

Na podstawie wywiadu, analizy badań i stanu zdrowia terapeuta określa liczbę pijawek, miejsce ich przystawienia oraz czas trwania sesji.

6

Przygotowanie
skóry

Jeżeli skóra w miejscu zabiegowym zawiera pozostałości kosmetyków, zostaje oczyszczona wilgotnym wacikiem. W przypadku wychłodzonej skóry stosowane jest jej delikatne ogrzanie.

7

Aplikacja
pijawek

Pijawki są umieszczane na skórze, gdzie rozpoczynają żerowanie. Początkowo pacjent może odczuwać lekki dyskomfort, który mija po kilku minutach dzięki działaniu substancji o właściwościach przeciwbólowych. Zabieg trwa zazwyczaj 30–40 minut.

8

Bańki ogniowe (opcjonalnie)

Jeśli terapeuta stwierdzi znaczne zastoje w organizmie, może skrócić czas działania pijawek, a następnie zastosować bańki ogniowe nad krwawiącym miejscem na około 20–25 minut.

9

Założenie
opatrunku

Po zabiegu nakładane są trzy warstwy opatrunku, które powinny pozostać na skórze przez 24 godziny. Zaleca się noszenie luźnej odzieży, aby zapewnić komfort po zabiegu.

Nowoczesne podejście do hirudoterapii

Współczesna hirudoterapia, oparta na badaniach naukowych i zasadach evidence-based medicine, dostosowuje liczbę pijawek do masy ciała, wieku i stanu zdrowia pacjenta. Zwykle stosuje się od jednej pijawki wzwyż, zależnie od indywidualnych potrzeb.

Dobór miejsca przystawienia pijawek nie zawsze jest oczywisty – lokalizacja dolegliwości nie oznacza, że pijawki zostaną umieszczone bezpośrednio w tym miejscu. Kluczowe jest źródło problemu i oczekiwany efekt terapeutyczny. W pierwszej sesji najczęściej przykłada się 1–4 pijawki w okolicy pępka, co poprawia funkcjonowanie narządów wewnętrznych i wspomaga regenerację organizmu. Często już podczas zabiegu można zaobserwować poprawę w odległych obszarach ciała, np. zmniejszenie obrzęku stopy.

Sesja trwa zwykle 30–40 minut, po czym pijawki są zdejmowane, a na miejsce zabiegowe zakładany jest opatrunek. W niektórych przypadkach, w celu pobudzenia krążenia i usunięcia zastoju, stosuje się bańkę ogniową. Wtedy czas działania pijawki skraca się do 20–25 minut, a następnie na kolejne 20–25 minut przystawiana jest szklana bańka. W zależności od lokalizacji zabiegu sesje mogą trwać od 18–20 minut do nawet ponad 2 godzin, jeśli pijawka pozostaje na skórze do zakończenia żerowania.

Liczba użytych pijawek zależy nie tylko od masy ciała, ale także od charakteru schorzenia, jego zaawansowania, ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz chorób współistniejących. Wpływ na decyzję terapeuty mają również wiek, płeć oraz indywidualne nastawienie pacjenta.

Czas trwania terapii jest uzależniony od stopnia zaawansowania choroby – w przypadku świeżych dolegliwości wystarczy kilka sesji, natomiast w schorzeniach przewlekłych koniecznych może być kilkanaście wizyt.

Zalecenia

przed zabiegiem

Przed pierwszą wizytą zrób badanie krwi.

Badania krwi powinny być nie starsze niż 5 dni w schorzeniach przewlekłych i nie starsze niż 48h w stanach ostrych, świeżych urazach.

Wymagane badania ogólne:

  • Morfologia
  • INR ( jeśli przyjmujesz leki rozrzedzające krew dodatkowo oznacz APTT )
  • D-dimery
  • CRP
  • Próby wątrobowe ( ALT, AST, ALP, GGTP, a jeśli były problemy z drogami żółciowymi to dodatkowo BIL).
  • Cholesterol ogólny, HDL, LDL
  • Glukoza na czczo

Inne badania z krwi wymagane, jeśli masz następujące problemy zdrowotne:

  • Bóle i obrzęki stawów, nadciśnienie, problemy z nerkami, dna moczanowa – badanie kwasu moczowego, eGFR
  • Problemy z tarczycą, układem rozrodczym, płodnością, otyłością – TSH, fT4, fT3
  • Problemy urologiczno-ginekologiczne – mężczyźni: PSA, prolaktyna | kobiety: CA 125 + badania tarczycy jak wyżej

Bardzo ważne jest by 24 godziny przed zabiegiem i 48 godzin po zabiegu, w miarę możliwości nie zwiększać dawkowania leków, zwłaszcza leków nasercowych i regulujących ciśnienie.

Może to mieć wpływ na krwawienie i przebieg terapii. Pamiętaj aby przed zabiegiem poinformować swojego hirudoterapeutę o wszystkich zażywanych lekach i suplementach.

Przed zabiegiem należy ogolić lub ztrymować włosy do długości 3-4 mm w miejscu zabiegowym oraz dooloła niego. Jest to konieczne z dwóch względów – po pierwsze im większe owłosienie tym plastry słabiej będą trzymały opatrunek, po drugie odrywanie opatrunku z owłosionej skóry jest bolesne i może podrażnić mieszki włosowe. Warto więc podgolić okolicę zabiegową około 24 godziny przed zabiegiem, bo naklejenie plastrów na świeżo ogolone ciało może wywołać odczyn alergiczny.

UWAGA: pierwsze aplikacje są zlokalizowane na brzuchu, nawet jeśli ból dotyczy kolana należy przygotować kolano jak również brzuch.

Przed przeprowadzeniem zabiegu konieczne jest dokładne umycie całego ciała wodą, eliminując wszelkie pozostałości kosmetyków.

Podczas kąpieli zaleca się użycie naturalnego mydła.

Po dokładnym umyciu przed zabiegiem hirudoterapii zaleca się unikanie stosowania wszelkich kosmetyków, zwłaszcza perfumowanych aerozoli, dezodorantów, olejków oraz balsamów do ciała. Dotyczy to nie tylko obszaru schorzenia, ale przede wszystkim brzucha i klatki piersiowej.

Zaleca się noszenie luźnej odzieży, na przykład dresu, przed przystąpieniem do zabiegu. Opatrunki zajmują dużo miejsca, więc ubranie zbyt obcisłe, takie jak zbyt ciasne spodnie, może sprawić problemy z ich założeniem. Jeśli planowany jest zabieg na stopie, warto założyć klapki lub buty, z których łatwo można wyjąć sznurówki, jeśli zajdzie taka potrzeba. Dodatkowo, zadbanie o rozgrzanie ciała i utrzymanie ciepła ułatwi pracę pijawkom.

Przed planowanym zabiegiem zaleca się powstrzymanie się od spożywania alkoholu przez co najmniej dobę. W dniu zabiegu stanowczo odradza się spożywanie kawy i napojów energetycznych, które mogą podnieść ciśnienie krwi.

W dniu zabiegu zaleca się unikanie spożycia cebuli, czosnku oraz ostro przyprawionych potraw.

Składniki te mogą wpływać na zmianę zapachu skóry, co może odstraszyć pijawki.

Dla najlepszych efektów terapii, ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu, szczególnie przed planowaną sesją.

Utrzymuj codzienny dostateczny poziom spożycia wody i dbaj o zrównoważoną dietę, unikając głodówek oraz restrykcyjnych diet redukcyjnych przed hirudoterapią.

Zanim umówisz się na terapię i rozpoczniesz zabieg, nie wahaj się zadawać pytań!

Terapeuta jest tu po to, aby rozwiać wszelkie wątpliwości i udzielić odpowiedzi nawet na trudne pytania.

po zabiegu

W ciągu pierwszej doby zaleca się pozostawienie opatrunku, który został założony po zabiegu. Jeśli opatrunek przesiąknie, pacjent powinien unikać bezpośredniego zdjęcia warstwy przylegającej do rany, aby nie zakłócić tworzącego się skrzepu.

Możliwe jest zdejmowanie zewnętrznej warstwy przesiąkniętego opatrunku (podkład medyczny) i nałożenie nowego na to miejsce. Alternatywnie, bez konieczności zdejmowania jakiejkolwiek z warstw, można dołożyć kolejną warstwę opatrunku.

Po 24 godzinach, ostrożnie usuń opatrunek. Jeśli plastry są mocno przyklejone, zaleca się zwilżenie ich olejem jadalnym, co ułatwi bezbolesne ich zdjęcie.

W przypadku naruszenia skrzepu i podciekającej rany, zabezpiecz miejsce mniejszym opatrunkiem i plasterkiem przez kolejne 24 godziny. Do dezynfekcji zaleca się użycie Sutriseptu (lub Octeniseptu) w sprayu lub wody utlenionej i gazików.

W przypadku uczulenia, swędzenia lub pieczenia po zabiegu (często spowodowanego alergią na klej lub podrażnieniem skóry przez plastry), zaleca się codzienne przyjmowanie wapnia oraz trzykrotne dziennie smarowanie obszaru zabiegowego maścią z hydrokortyzonem, np. Maxicortanem. W przypadku znacznego zaczerwienienia i obrzęku, stosuj maść Aescin (bez recepty) 3-5 razy dziennie. W przypadku intensywnego swędzenia, warto także przyjmować kilka dni przed i po kolejnych sesjach ALKALA N raz dziennie (na czczo, 30 minut przed śniadaniem).

Po zdjęciu opatrunku, zrób zdjęcie wydzieliny krwi lub skrzepu i pokaż je swojemu hirudoterapeucie w celach diagnostycznych. Nie martw się, jeśli skrzep jest duży, galaretowaty lub twardy, ponieważ usuwanie zastojów z sieci naczyń jest kluczowym elementem terapii. Dodatkowo, umyj skórę i sfotografuj siniaczki wokół obszarów, gdzie pijawka pobierała krew, co stanowi istotne informacje dla dalszej diagnostyki.

Ran nie powinno się drapać ani dotykać, aby uniknąć ryzyka infekcji!

Jeśli krwawienie utrzymuje się przez dłuższy niż 24 godziny, można posypać ranę dostępnym bez recepty proszkiem, takim jak DERMATOL lub Hemo Stop, a następnie dokładnie opatrzyć. Nawet jeśli przypadkowo rozerwiesz ranę i zedrzesz strupek zanim samoistnie odpadnie, istnieje ryzyko pozostawienia na skórze niewielkiej blizny,

o wielkości około 1,5 mm.

Nie przejmuj się nawet mocniejszymi

objawami postaplikacyjnymi

Osoby wybierające terapię pijawkami powinny mieć świadomość, że po pozostawieniu śladu w miejscu żerowania pijawki na skórze może pojawić się niewielka blizna (około 1,5 mm). Dla osób o dojrzałej skórze istnieje możliwość uniknięcia powstania blizn. Zaleca się stosowanie kolagenu Souvre Platinium (wersja do twarzy i dekoltu) oraz oleju z tamanu na mokrą skórę po kąpieli.

Przez co najmniej 3 dni po zabiegu zabrania się spożywania alkoholu. Konsumpcja alkoholu w trakcie całego cyklu terapeutycznego jest stanowczo zabroniona, ponieważ istotnie wpływa na efekty terapii, m.in. negatywnie oddziałując na wątrobę i jakość krwi.

Po zabiegu przez pierwszą dobę unikaj ciężkich prac i długotrwałego siedzenia, aby wspomóc proces gojenia i uniknąć przedłużonego krwawienia. Największa ilość płynu z rany występuje w ciągu pierwszych 6-8 godzin po zabiegu. Zaleca się odpoczynek w tym czasie, ze względu na możliwe uczucie senności lub pobudzenia po procedurze, zależne od indywidualnych predyspozycji.

Do 2 dni po zabiegu unikaj intensywnej aktywności fizycznej, zwłaszcza pływania, aby zminimalizować ryzyko zakażenia rany. Pozostałe formy sportu i korzystanie z sauny mogą wpływać na ciśnienie krwi, wydłużać krwawienie, osłabiać organizm i pogłębiać objawy postaplikacyjne. Ponadto, unikaj potu na świeżej ranie, co może powodować nieznośne swędzenie.

Przed i po zabiegu ważne jest unikanie zwiększania dawki leków, zwłaszcza tych regulujących serce i ciśnienie, przez 24 godziny przed oraz 48 godzin po procedurze. Zmiana dawkowania może wpływać na krwawienie i skuteczność terapii. Nie zapomnij poinformować hirudoterapeuty o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach przed rozpoczęciem zabiegu.

Po zabiegu hirudoterapii unikaj kąpieli przez 24 godziny, aby nie namoczyć opatrunków. Delikatnie obmyj obszary poza opatrunkiem ciepłą wodą i gąbką. Prysznic zaleca się dopiero po ustaniu krwawienia, unikając jednak zdarcia strupków.

Po terapii pij letnią wodę i utrzymuj zdrową dietę, aby zrekompensować utratę krwi i uniknąć osłabienia. Nie wykonuj hirudoterapii na pusty żołądek ani podczas restrykcyjnych diet. Do ustania krwawienia unikaj kawy i ostrych przypraw, które mogą wpływać na ciśnienie krwi i elastyczność naczyń, zwiększając ryzyko krwawienia po zabiegu.

Pamiętaj, że w każdej sytuacji możesz liczyć na swojego hirudoterapeutę. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości lub pytania – w pierwszej kolejności zwróć się do terapeuty, który wykonywał Ci zabieg.